Onorthodoxe versie van de Verloren Zoon, deel 2

( Lees eerst ff deel 1 hiervan, haha) Terugkeren impliceert eerst een vertrek. Achter de enorme vreugde waarmee de vader op Rembrand`s schilderij zijn zoon welkom heet, gaat het enorme verdriet schuil dat eraan voorafging. De achtergrond van het terugvinden is het verliezen.
Terwijl ik kijk naar deze liefdevolle en vreugdevolle terugkeer, moet ik de moed opbrengen om tastend op zoek te gaan naar het verdriet dat eraan vooraf ging.
Alleen als ik eerlijk onder ogen durf te zien wat het betekent om je thuis te verlaten, kan ik volledig begrijpen wat het betekent naar huis terug te keren.
Want het lijkt zo mooi: een gebroken mens die vol erbarmen wordt omhelsd, maar de enige schoonheid die onze gebrokenheid heeft, is de schoonheid van de erbarming die haar omsluit.
Feit is dat de zoon vertrok , lang voordat hij omkeert en teruggaat. Het verhaal wordt zo nuchter en eenvoudig verteld, dat je bijna ontgaat hoe verdomde ongehoord het is, wat er hier gebeurt. Wat deze zoon doet is grievend, beledigend en volkomen in tegenspraak met alles wat fatsoenlijk en respectabel heet.
De manier waarop de zoon vertrekt, komt neer op het dood wensen van zijn vader..
Wat betekent het als een kind zijn/haar erfdeel opeist terwijl de vader/moeder nog leeft? Ik heb het aan mensen wereldwijd gevraagd, en het antwoord was unaniem, altijd, heel nadrukkelijk, hetzelfde.
Zo`n verzoek betekent dat het kind de dood van zijn vader/moeder wil.
In feite zegt de verloren zoon dus: “vader, ik kan niet wachten tot je dood bent”.
Het vertrek van de zoon is dus veel kwetsender dan de lezer op het eerste gezicht zou denken. Het is een hardvochtige verwerping van het vaderhuis waar de zoon was geboren en opgegroeid….
“Hij vertrok naar een ver land” maakt hier duidelijk dat de zoon zichzelf op drastische wijze afsnijdt van zijn manier van leven, denken en handelen.
Zijn vertrek getuigt niet alleen van een stuitend gebrek aan respect, maar is in feite verraad aan alle waarden en normen van de familie. Het “verre land” is de wereld waar alles geminacht wordt wat thuis als heilig beschouwd wordt.
Rembrandt heeft 30 jaar eerder al een “terugkeer van de verloren zoon” getekend ( ets): die was nog vol actie en dramatiek. Het schilderij dat Rembrandt 30 jaar later – vlak voor zijn wegvliegen – gemaakt heeft, kenmerkt zich door een haast absolute stilte. Het aanraken van de zoon door de vader is als een eeuwigdurende zegen; het rusten van de zoon tegen de borst van de vader is als een eeuwigdurende vrede.
De beweging van de vader en de zoon spreekt van iets dat niet voorbijgaat maar eeuwig duurt.
Wat hier wordt bedoeld en uitgebeeld, is de ultieme Liefde en Barmhartigheid, met hun vermogen om dood tot leven te herscheppen.
Zo bekeken betekent het verlaten van het vaderhuis een ontkenning van de werkelijkheid dat ik ( en iedereen) met elke vezel van mijn bestaan aan de liefde (of het leven) toebehoor. Dat de liefde (of het leven, of wie/wat ook) mij vasthoudt in een eeuwige omhelzing, dat ik veilig ben…
Het huis verlaten is dus doen alsof ik nog geen echt thuis heb, en ver weg op zoek moet gaan om er een te vinden.
Thuis, dat is het centrum, de kern van mijn wezen, waar ik de nooit onderbroken stem van de liefde kan horen, en weet dat ik simpelweg niets te vrezen heb.
Als geliefde zoon/dochter hoef ik niet bang te zijn om te worden afgewezen, hoef ik niet zo nodig door andere mensen te worden bevestigd, hoef ik voor geen enkele confrontatie uit de weg te gaan, en kan ik troosten, waarschuwen en bemoedigen. Als geliefde zoon/dochter kan ik vervolging/smaad ondergaan zonder wraak te koesteren; en lof ontvangen zonder daarin het bewijs van mijn eigen goedheid te zien.
Maar telkens ging ik weg van huis. Ik ontvluchtte de zegende handen ( ik heb het hier echt niet over mijn ouders of letterlijke huis) en liep weg naar verafgelegen plaatsen; op zoek naar liefde! Dat is de grote tragedie van mijn leven en van het leven van zovelen die ik heb ontmoet.
Het klinkt ongeloofwaardig he, want waarom zou ik de plek verlaten waar alles wat een mens horen moet, ook gehoord kan worden? Liefde spreekt niet luidruchtig, niet opdringerig. Het is de trillende stem van een bijna blinde vader, die veel tranen heeft vergoten en duizend keer gestorven is.
Maar er zijn heel wat andere stemmen, luide stemmen, stemmen vol beloften. Die stemmen zeggen: “verlaat je huis en laat zien wat je waard bent!” Ze zeggen dat je succesvol, populair en machtig kunt worden als je laat zien dat je de roem en liefde van anderen “waard” bent. Ik ken deze stemmen ( je kunt ze ook je eigen demonen noemen) maar al te goed. Ze wekken de suggestie dat ik pas bemind zal worden als ik dat door veel inspanningen en door hard te werken heb verdiend.
Vanaf mijn prilste jeugd hoor ik deze stemmen al. Ze hebben mij nooit verlaten. Zij hebben mij toegesproken via mijn ouders, familie, sekteleiders, vrienden, leraren, collega`s, massamedia. “Alleen als je je best doet op school zul je het redden”. “Deze medailles bewijzen hoe goed je als speler bent!” “Laat je zwakke kanten niet zien, mensen zullen er alleen maar misbruik van maken! ” “Heb je wel de nodige voorzieningen getroffen voor je oude dag?” ” Als je niet meer productief bent, dan verliezen de mensen hun belangstelling voor jou!”
Hun waarschuwingen en woorden zijn welgemeend hoor. Maar in het beste geval zijn ze nog maar een beperkte, menselijke, zwakke uitdrukking van echte Liefde ( sommigen noemen dat je eigen kern, of het goddelijke, of het leven, of whatever). Als ik die eerste onvoorwaardelijke liefde vergeet, dan kunnen dit soort indoctrinaties gemakkelijk mn leven gaan beheersen. Als er sprake is van boosheid, wrok, jaloezie, wraakzucht, hebzucht, rivaliteit, dan is dat een duidelijk teken dat ik mijn ware thuis verlaten heb.
Ik ben zo bang om niet bemind te worden, zo bang om bekritiseerd, genegeerd, over het hoofd gezien, veronachtzaamd te worden, dat ik voortdurend strategieen ontwikkel om mijzelf te verdedigen en mezelf te verzekeren van de liefde die ik nodig heb. Maar terwijl ik daarmee bezig ben, zet ik steeds duidelijker mijn zinnen op “een ver land” .
De vraag die dus aan de orde is, is: “waar hoor ik thuis?” Er is maar weinig nodig om me op te beuren of neerslachtig te maken. De tijd en energie die ik besteed aan het bewaren van mijn evenwicht, maken duidelijk dat mijn leven in de eerste plaats een strijd is om te overleven. Mijn leven lijkt wel een heilige oorlog, gebaseerd op het vooroordeel dat de wereld/anderen mijn hele doen en laten bepalen.
Zolang ik blijf rondlopen met de vraag: “houd je ECHT van me?” geef ik mij gewonnen aan iets buiten mijzelf. Want er komt ( bijna) altijd een “ALS” op de proppen: “ja, ik hou van je ALS je een goede baan hebt, ALS je goede relaties hebt, ALS je je studie afmaakt, ALS je veel verdient”, etc.
Het diepe gevoel van verloren- zijn die deze voorwaardelijke liefde van mensen/ de maatschappij mij ( ik spreek telkens vanuit de positie van de jongste zoon he!) geeft, kan nog het beste omschreven worden als verslaving.
Door onze verslaving klampen we ons vast aan dingen die we beschouwen als middelen tot zelfontplooing: rijkdom, macht, status, aanzien, overvloedige consumptie, sex zonder liefde, middelenmisbruik, materialisme…
Zolang we echter in deze waan leven, blijven we ronddolen in “het verre land” op zoek naar iets wat daar nooit te vinden zal zijn.
Wat idioot eigenlijk he, hoe de meeste mensen hun gaven en talenten en passies niet ontplooien om zichzelf en de wereld gewoon een plezier te doen, maar ze juist gebruiken om anderen te imponeren, om te wedijveren voor beloningen, om bevestigd en geprezen te worden, om te concurreren of jaloezie op te wekken. Zo triest…
Het is dus rebellie die mij ertoe aanzet mijn leven te verkwisten in “een ver land”.
Wanneer ik nu opnieuw naar Rembrandt`s schilderij kijk, zie ik dat het gebeuren veel grootser is dan een louter erbarmend gebaar van een vader tav een eigenzinnige zoon. Wat ik hier zie gebeuren is dat er een einde komt aan de grote rebellie, en dat is werkelijk groots…
De vader op het schilderij heeft zijn armen nooit teruggetrokken ( wat een schril contrast met mijn eigen moeder!), zijn mededogen nooit afgekeerd van zijn kind, maar de vader kon zijn kind niet dwingen thuis te blijven.
Hij kon zijn geliefde zoon zijn liefde niet opdringen.

Hij moest hem in vrijheid laten gaan, ook al voelde hij de pijn die dat bij de zoon en hemzelf zou veroorzaken. ( ooit zal mijn oudste dochter, die ik reeds in 2013 ben kwijtgeraakt, dit verhaal begrijpen en de diepte van mijn ONvoorwaardelijke liefde beseffen. Ze haat zichzelf nu echter nog teveel om mijn liefde aan te kunnen).

Juist deze onvoorwaardelijke liefde maakte het voor het kind mogelijk zijn eigen leven te zoeken, te verliezen, en weer terug te vinden. De zegen van onvoorwaardelijke liefde blijft over jou uitgesproken – wie je ook bent.
N.B. WIE DIT VERHAAL WIL UITLEGGEN ALS CHRISTELIJK, KERKELIJK OF UIT DE BIJBEL GEGREPEN: Dit verhaal gaat niet over een of andere wel- of niet-bestaande god. Het gaat over medemenselijkheid, onvoorwaardelijk mededogen, en zelfinzicht.
Deel 3 gaat over de terugkeer van de zoon en de wrok van de oudste zoon.

Advertenties

Over Rebekka Eliza Dorothea Nirel Engels

Disillusioned words like bullets bark....Dat zijn woorden vol desillusie die blaffen als honden, als kogels. De klanken versterken de woorden. Wanneer blaffen de gedesillusioneerde woorden als blaffende kogels? Dat doen ze als menselijke goden hun doel najagen...( Bob Dylan begrijpt mij wel✌️)
Dit bericht werd geplaatst in de tragedie van ware liefde, ETHIEK!, fantasie en zogenaamde "realiteit"., filosofie, Geen categorie, karaktertrekjes, Levensbeschouwing, matters of the heart, ratio versus emotie, rebellie versus volgzaamheid, samenhang, zelfveroordeling en -vergeving. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s