Deel 3: Naakt zonder schaamte

In de gnostische teksten ( bijvoorbeeld van Fillippus, Maria Magdalena of Thomas) wordt jezus – geheel anders dan in de bijbel zoals die aan ons overgeleverd is – voorgesteld als iemand die radicaal met de god der wrake, jawheh, uit het oude testament breekt.
In sommige gnostische teksten wordt jawheh geen reeel bestaan toegekend; hij wordt dan gezien als de projectie of het symbool van onze eigen angst. In de traditionele bijbel werd de gehele kosmos op een enkel tijdstip geschapen; in de gnostiek echter gaat het om een permanent doorlopend scheppingsproces, een emanatie. Je zou de god van de bijbel ook gerust Demiurg kunnen noemen: de wraakzuchtige en vertoornde, voor wie het zaaien van angst het middel is om macht te verwerven. Als we ons nu weer wisten te verenigen met ons oorspronkelijke, ware gelaat, zou dat alle angst uitbannen.

De mens is een geboren verhalenverteller, prachtig. Met hun verhalen scheppen mensen werelden uit het niets. Maar een kosmisch misverstand ontstaat als mensen “gelovig” worden en hun zelfgeschapen werelden verkiezen boven de echte werkelijkheid. Dan menen ze misschien met hun verhaal alles te kunnen verklaren, alles te begrijpen, maar dat veronderstelde begrip is niet meer dan een illusie. Verhalen kunnen ook een andere functie hebben, namelijk als drager van onze emoties, van barmhartigheid, van liefde – op die wijze bekleden ze de werkelijkheid met betekenis.
Veel mensen wonen niet in de werkelijkheid, maar in een verhaal. Als er dan in de werkelijkheid iets gebeurt, maken ze daar meteen een klein verhaaltje van dat perfect past in hun grote verhaal. En dat nu noemen ze “begrijpen”. Mensen kunnen helemaal gevangen raken in namen en verhalen over de werkelijkheid.
En je kunt er ook heel onbarmhartig van worden als je in een verhaal woont. Want als je in een verhaal woont, kun je maar al te makkelijk het licht niet verdragen in andere verhalen…

Volgens de gnostiek hebben we als mens twee naturen: de ene is de persoonlijke natuur/identiteit, de tweede is zijn tijdloze goddelijke kern – in de moderne psychologie wordt wel gesproken over de transpersoonlijke natuur van de mens. Veel van ons zijn echter die tijdloze en goddelijke ( ik noem het liever universele, maar dat maakt geen ruk uit) kern in onszelf vergeten. In oecumenische zin zijn gnostiek, boeddhisme, hindoeisme en vele andere spirituele tradities slechts variaties op hetzelfde thema over de vereniging van de twee naturen van de mens.
Moet je daarvoor geloven? Nee hoor, je hoeft niets te geloven; enkel zoeken en vinden ( als je daar zin in hebt).
Gnosis betekent kennis, maar gaat over een ander soort weten: een intuitief verstaan waarin je eigen diepste wezen weerklinkt.
In de gnostiek speelt het geloof/geloven geen rol van betekenis; welk geloof dan ook biedt op zich geen verlossing.

Het maakt dus geen moer uit welke naam je eraan geeft, want de ervaring is zichzelf en staat los van alle namen/woorden. De mysticus Eckhart (1260-1328) zei: “de mens in wie het goddelijke aan de dag treedt en die het als nabij erkent, heeft niet langer onderwijzing of prediking nodig: hij weet genoeg uit innerlijke ervaring”. Dit handelt allemaal over iets dat alleen in de innerlijke ervaring gekend kan worden.
In een van de loggia wordt gezegd: “Als je jezelf kent, dan zul je ook gekend worden. Maar ken je jezelf niet, dan verkeer je in armoede. Je bent zelf armoede.

Volgens de huidige bijbel mogen we het koninkrijk pas verwachten na de dood, of aan het einde der tijden. Maar in de koptische teksten over jezus, geschreven door (de “ongelovige”) Thomas, staat letterlijk: “het koninkrijk is in je binnenste en in je oog”. Wil je dus op zoek naar het koninkrijk, zoek dan in jezelf. Daar zul je het vinden. En als je het daar gevonden hebt, zul je op een andere manier naar de wereld kijken. Wie in zichzelf “het koninkrijk” realiseert, zal datzelfde koninkrijk in de hele wereld kunnen zien. Niet omdat de wereld anders is geworden, maar omdat je anders kijkt. Je kijkt dan met je hart.

Je moet daartoe weer terug naar de staat van zijn waarin je je eigen identiteit en die van anderen nog niet ontleende aan “de wereld”. Je moet terug naar het begin, naar wat je van oorsprong was. Terug naar de ervaring van je unieke eigenheid, in plaats van de identificatie met een collectief sociaal masker.
Dat is de opstanding uit je eigen dood, uit je eigen blindheid.
Want door dat masker vervreemd je niet enkel van jezelf, maar ook van alle medemensen. Je ontwikkelt een oordelende blik, en die blik maakt blind; niet alleen voor je ware zelf, maar ook voor het ware zelf van alle andere mensen. Je ziet ook van hen niet meer wie ze in werkelijkheid zijn. Ogen van liefde oordelen niet ( denk aan een klein kind), maar nodigen anderen uit zichzelf te tonen in hun ware aard, opdat wat verborgen is in henzelf weer tevoorschijn komt. Een oordelende blik maakt dood, liefde wekt tot leven.
De bewogenheid van het hart, de liefde, is het helende vermogen van de mens.

En dat begint allemaal met trouw aan jezelf..
De levenspraktijk is het leermiddel om het kind/de wezenskern in jezelf te vinden.
Wezenlijk daarvoor is dat je trouw bent aan jezelf.
Ste, je staat voor een echt levensprobleem. Je verkeert in een morele crisis. Je weet niet meer wat te doen. Hoe los je dat op? Stel de juiste vraag.
Door onvoorwaardelijk trouw te zijn aan jezelf, ook door de verantwoordelijkheid te nemen voor je eerder gemaakte keuzes, leer je door vallen en opstaan het kind/de wezenskern in jezelf kennen.

In elk mens schuilt een verlangen om met zijn diepste wezen aanwezig te zijn in de wereld, om daarin gekend te worden. Vaak wordt dat verlangen geofferd aan de sociale gemeenschap waartoe we behoren, maar een of andere gebeurtenis zal dat verlangen weer wekken. We worden als het ware bij onze ware naam geroepen, en het kan best zijn dat die roep of dat verlangen je maant iets te doen wat “helemaal niet kan”. Bovendien zullen de medeleden van de wij-groep waartoe je behoort meer of minder subtiel dreigen met uitstoting, “dat is toch niet voor jou weggelegd”, “je verraadt je wortels”, etc.
Ze appelleren daarmee aan je angst voor de eenzaamheid, die vaak een reden vormt om niet aan de roep van het innerlijk verlangen te beantwoorden.

Als je dat wel wilt, dan vraagt dat om een ferm besluit, of misschien meer een daad van overgave, die dikwijls het karakter heeft van bewust de eenzaamheid durven binnenstappen.
Als je die eenzaamheid durft binnengaan wacht er helemaal geen eenzaamheid;en achteraf zie je dat niet de eenzaamheid zelf de barriere was die je moest overwinnen, maar je eigen angst voor de vermeende eenzaamheid.

Maar je medemensen kunnen je natuurlijk ook tot steun zijn. Je mag jezelf gelukkig prijzen wanneer er iemand is die in je gelooft en je bemoedigt om je eigen weg te gaan. Dat zijn de helpers op je pad, die niet met hun eigen waarheid te koop lopen, maar hun zoekende en tastende medemens hun onvoorwaardelijke vertrouwen schenken.
Vang je je medemens in je eigen waarheid als je een ander in de problemen ziet zitten, of word je een helper die anderen steunt hun eigen weg te gaan, ook al kijk je soms hoofdschuddend toe?

Innerlijke groei gaat vaak zo langzaam en geleidelijk tussen de schokken door dat je dat vaak zelf niet eens ervaart.
Wij mensen hebben elkaar nodig. Niet als gevangenbewaarders van absolute waarheden, maar als moedige, vrije mensen die elkaar het licht gunnen.

Advertenties

Over Rebekka Nirel Engels

Disillusioned words like bullets bark....Dat zijn woorden vol desillusie die blaffen als honden, als kogels. De klanken versterken de woorden. Wanneer blaffen de gedesillusioneerde woorden als blaffende kogels? Dat doen ze als menselijke goden hun doel najagen...( Bob Dylan begrijpt mij wel✌️)
Dit bericht werd geplaatst in Boeken, ETHIEK!, filosofie, Geen categorie, Levensbeschouwing, rebellie versus volgzaamheid, zelfveroordeling en -vergeving. Bookmark de permalink .

Een reactie op Deel 3: Naakt zonder schaamte

  1. Marcel zegt:

    Pareltje. Prachtig. Waarom sta jij niet in het theater? Welke vorm je ook kiest, jouw verkondigingen zullen hun weg vinden naar een groot publiek. Je zult verbinden (verbanden zichtbaar maken) op dezelfde natuurlijke wijze als je zinnen in elkaar voortvloeien. Heel erg mooi Rebekka! Zoek een uitgever!

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s