Deel 1: Over vrijheid en liefde, kort.


De bijbel is al zeer vroeg in mijn broekzak beland, en de tale Kanaans was mij vertrouwder dan de grachtengordeltaal. Maar pas toen ik 114 losse (onbekende en in de ban gedane) uitspraken onder
ogen kreeg die de naam “Thomasevangelie” hebben gekregen, las ik de leer der vrijheid. Dat was wat ik mijn hele leven al “wist” , naar verlangde, en hoe ik van nature in het leven stond.
Opeens begreep ik het verschil tussen geloof en gnosis: een geloofsbelijdenis is enkel bedoeld om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen, en is daarmee een gevang, een kerk(er).
Een gnosis is een innerlijk weten, iets wat helemaal van jezelf is; vrijheid.

Ik ben al vroeg(een beetje te vroeg) het schaapje, het wegloopdiertje uit de kudde geworden. Maar de goede herder (ik noem dat niet god, maar het universum) – in plaats van mij terug te halen – lachte dat weglopertje juist bemoedigend toe en zei dat dit wezentje hem liever was dan al die kuddedieren die veilig bij de groep bleven.
De kerk-oudsten dachten daar anders over, en nog steeds verbaas ik mij over hun hardheid en kilheid jegens een jong meisje – het heeft dan ook lang geduurd voordat ik mezelf niet meer beschouwde als een duivelsdochter.

Dat wat mij zo vertrouwd aandeed in deze 114 uitspraken, was dat dit naadloos aansloot bij de mythische verhalen die ik al kende. Want ook Roodkapje moest immers van het pad af, het bos in? En Dante begint zijn oerverhaal ook met de woorden: “Op een dag, toen ik van het pad afraakte….”
De groepsregels moeten blijkbaar moederziel alleen verlaten worden, pas dan kom je bij je unieke bestemming. Pas dan kom je medestanders tegen op je zelf ontdekte pad.
De toon in de uitspraken is niet belerend of prekend, maar liefdevol en uitnodigend. En daar voel ik me bij thuis, alsof mijn ziel welkom wordt geheten.

Het laat ons zien dat we een universele vonk in ons dragen, die ons de autonomie geeft om de afspraken van de wereld los te laten (waar we dat nodig achten), de kudde te verlaten en de bewogenheid van ons eigen hart te laten spreken. Juist op dat individuele pad waarop we trouw zijn aan onszelf zullen we ons verbonden voelen met alles wat er is. Juist daar kunnen we de moed ontwikkelen om zacht en open te zijn naar alles wat zich aandient in het leven.

Ik ga niet in op de geschiedenis/herkomst (en de uitgebreide discussies daarover) van deze geschriften, dat zou al een paar bladzijden op zich vergen (vraag me gerust!) – het gaat mij om de inhoud ervan, en wat dat met mij heeft gedaan.
De kern van de 114 uitspraken is dat elk mens, niemand uitgezonderd, mens en god ineen is. In het soefisme wordt die dubbele natuur op vergelijkbare wijze verwoord door Hazrat Inayat Khan. Verder zegt Paulus in Kolossenzen 1:25:” het geheim is dit: Christus woont in u”. Ook is er hier grote verwantschap met het boeddhistische begrip Boeddhanatuur, en in het Hindoeisme spreekt men over de twee naturen van de mens: Atman( het persoonlijk zelf) en Brahman ( het kosmisch zelf). En wanneer je de Bhagavad Gita leest, zegt Krishna op een gegeven moment tegen Arjuna: “Ik ben het zelf tronend in het hart van de mensen”.

Maar dat is niet alles: het gaat erom die twee naturen met elkaar te verbinden!
Want er zijn natuurlijk spirituele tradities die helemaal mikken op dat transpersoonlijke eenheidsbewustzijn, alsof het daar alleen om zou gaan, en alsof we alles wat met ons tijdelijke bestaan te maken heeft zouden moeten loslaten of zelfs verachten (no way, denk ik).
Het bijzondere van het Thomasevangelie is in mijn ogen dus dat het de nadruk legt op de vereniging van die twee. Het doel is niet het loslaten van alles wat met ons lichamelijk en tijdelijke bestaan te maken zou hebben, maar de vereniging daarvan met het tijdloze en allesomvattende (bewust-?)zijn. Daarmee overstijgt het de identificatie met het persoonlijke en het tijdelijke volledig.

Een “eenling” betekent in Thomas: “een heel mens” zijn. Of zo je wilt: een mens uit 1 stuk.
Ieder behoudt zijn unieke eigenheid, maar zonder de verscheurdheden waarmee we elkaar het leven tot een hel kunnen maken.
Dit is de basis van Liefde volgens mij: er is geen wezenlijk verschil tussen “jou” en “Mij”, daarom is de ander ook mijzelf, en wanneer ik een ander schaad, schaad ik daarmee ook mijzelf. Jij bent mij in een andere vorm.

Het woord Autonomie komt van auto=zelf en nomos=wet. Een autonoom iemand is een koning in die zin dat hij zichzelf de wet stelt. Een autonoom iemand is zijn eigen wetgever, die is in morele zin koning over zichzelf. Hij is zijn eigen wetgever, maar ook zijn eigen rechter!
Wat bedoelt Thomas hier met geestelijke vrijheid en zelfstandigheid, en waarom? Omdat we dan in alle vrijheid onszelf de wet van de liefde kunnen opleggen. In de gnostiek gelden ook vrijheid en liefde als een onafscheidelijk koppel.
Een uiterst belangrijk thema uit Thomas handelt dus over het verlaten van de kudde, en het goede daarvan.

Advertenties

Over Rebekka Nirel Engels

Disillusioned words like bullets bark....Dat zijn woorden vol desillusie die blaffen als honden, als kogels. De klanken versterken de woorden. Wanneer blaffen de gedesillusioneerde woorden als blaffende kogels? Dat doen ze als menselijke goden hun doel najagen...( Bob Dylan begrijpt mij wel✌️)
Dit bericht werd geplaatst in filosofie, Levensbeschouwing. Bookmark de permalink .

Een reactie op Deel 1: Over vrijheid en liefde, kort.

  1. Marcel zegt:

    “Wie zijn vader niet zal haten en zijn moeder, zoals Ik doe, kan geen leerling van mij worden.”

    Mijn hart maakt toch altijd een vreugdesprongetje als mensen (eindelijk) de verbanden herkennen, de eenheid ontwaren, de waarheid zoeken en uitkomen bij hun innerlijke rust. Net zoals jij beschrijft was voor mij het lezen van het Thomas-evangelie thuiskomen, een belangrijke gebeurtenis in mijn leven. Fijn om te lezen dat het in jouw leven ook zoveel betekenis had.

    Lak’ech Ala K’in, Namaste, Wiracocha, Mitakuye Oyasin.
    De ouderen, zij wisten alles al.

    P.s.: Vraag haar gerust naar de herkomst. Het verstoppen, herontdekken en ontsluiten van het document is een spannender verhaal dan Indiana Jones (en koningin Juliana speelde ook nog een bijrol).

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s