Alternatieven sluiten elkaar uit: Tolstoj, Epicurus en Freud

 
"Alternatieven sluiten elkaar uit" , schoot het door me heen. Voor jullie wellicht nogal simpel en voor de hand liggend,
maar deze waarheid drong plotseling in alle volledigheid tot mij door.
Elk "ja" houdt een "nee"in, elke positieve keuze betekent dat je andere keuzen moet laten vallen. Menigeen schrikt ervoor terug om ten volle te bevatten wat de onvermijdelijke grenzen en beperkingen zijn die nu eenmaal met een bestaan vol keuzes gepaard gaan.
 
Ik kwam waarschijnlijk tot dit inzicht naar aanleiding van een confronterend gesprek met een jongen die er in z`n omgang met mij
langzamerhand achter kwam wat een overtrokken zelfbeeld hij had.
Hij was binnen het gezin altijd de jongen met de vele talenten geweest: muziekliefhebber, sporter, enorm intelligent.
Hij wist dat hij – gesteld dat hij niet alles voor zich uit zou blijven schuiven – in elk beroep dat hij zou hebben gekozen had kunnen slagen,
en beschouwde zichzelf dus als iemand die vrij was van de beperkingen die voor anderen wel opgingen.
Iemand die eigenlijk niets hoefde op te geven, vrij was om met waarheid en leugen en informatie te spelen ook.
"My way or the highway!" was zijn motto altijd geweest.
 
"Alternatieven sluiten elkaar uit" was iets wat misschien wel voor anderen gold, maar niet voor hem. Hij hield er voor zichzelf de mythe op na dat het leven een eeuwigdurende spiraal omhoog was naar een steeds grootsere toekomst/carriere, en hij verzette zich tegen alles wat die mythe in gevaar bracht – of dat nu
een geliefde, het eerlijk naar zichzelf kijken of de raad van een kameraad was.
Hij voelde zich ernstig bedreigd door alles wat maar zweemde naar dingen opgeven en echt kiezen, echt knopen doorhakken:
hij deed er alles aan om te ontkomen aan de regel "alternatieven sluiten elkaar uit". Door emotioneel op ruime afstand te blijven van z`n aanstaande vrouw, z`n familie en vrienden, door veel zinnige informatie te verzwijgen, door leugen op leugen te stapelen om daar vervolgens compleet in verstrikt te raken, door heimelijke activiteiten, om zo steeds meer te vervreemden van zichzelf en z`n omgeving.
 Totdat ik hem daarmee confronteerde en – uiteraard – de volle laag over me heen kreeg.
Toen hij echter eenmaal accepteerde dat hij bepaalde knopen moest doorhakken, van bepaalde zaken/mensen afscheid moest nemen en er niet meer op uit was om alles vast te houden wat hij ooit had gehad of nog alle opties openliet en achter de hand wilde houden, kon hij eraan werken om hem het leven – en in het bijzonder zijn relatie met zijn aanstaande vrouw, die juist daardoor reeds aan een zijden draadje hing – in het HEDEN te laten ervaren.
 
Een keuze VOOR iets/iemand, impliceert tegelijkertijd het laten varen van een andere optie, van andere mogelijkheden. Je betaalt een prijs voor hetgeen je wilt,
kunt niet van meerdere walletjes eten zonder de consequenties daarvoor te dragen – hoezeer onze verdorven consumptiemaatschappij ook propageert dat alles kan en alles mag – de teloorgang van menselijke waarden.
Ons bestaan wordt overschaduwd door het besef dat we zullen groeien en gedijen, en onafwendbaar zullen verwelken en sterven.
 
Epicurus heeft zich veel met deze kwestie beziggehouden, en vond dat men zijn ziel hoort te behandelen zoals men z`n lichaam behandelt.
Misschien heeft Plato wel gelijk als hij zegt dat we niet tegen ons diepste innerlijk kunnen liegen.
Angst voor het niets hecht zich al snel aan iets tastbaars. Toch kan het besef dat we ooit doodgaan dienen als een bewustwordingservaring en een uiterst nuttige katalysator om belangrijke veranderingen in gang te zetten.
Augustinus schreef: "Pas oog in oog met de dood of totale verlating wordt iemands eigen ik geboren".
Zo staat de hoofdpersoon uit Tolstoj`s "Oorlog en Vrede" op het punt geexecuteerd te worden, wanneer hij op het laatste moment gratie krijgt.
Deze verdoolde ziel verandert volkomen door deze gebeurtenis en leeft de rest van de roman vol levenslust en doelbewust verder.
En Dostojewski heeft trouwens in z`n echte leven op z`n 21ste op een vergelijkbare manier gratie gekregen, wat z`n leven totaal veranderde.
 
Wat ik wil zeggen tegen de oplettende lezer: de gratie IS er, maar er moeten wel keuzes gemaakt worden VOOR het een, en TEGEN het ander.
Je mogelijkheden en opties durven inperken dus, stelling durven nemen voor het oog van de hele wereld.
Wanneer we in de alledaagse beslommeringen opgaan, richten we ons op vluchtig afleidingen als carriere, bezittingen, of aanzien.
Wanneer we werkelijk willen ZIJN daarentegen, verlangen we meer naar het aanbrengen van belangrijke veranderingen en worden we ertoe aangezet onze fundamentele menselijke verplichting aan te gaan om een authentiek, betrokken, betekenisvol, en voldoening schenkend leven voor onszelf in te richten – hoe ouderwets ook.
Je prioriteiten te reorganiseren door te trivialiseren wat ook werkelijk triviaal IS. Dan kun je ECHT zijn, diepzinniger en wezenlijker communiceren met degenen van wie je houdt, en meer genieten van de elementaire dingen des levens.
Het wachten is op het grote ontwaken……..
 
Advertenties

Over Rebekka Nirel Engels

Disillusioned words like bullets bark....Dat zijn woorden vol desillusie die blaffen als honden, als kogels. De klanken versterken de woorden. Wanneer blaffen de gedesillusioneerde woorden als blaffende kogels? Dat doen ze als menselijke goden hun doel najagen...( Bob Dylan begrijpt mij wel✌️)
Dit bericht werd geplaatst in filosofie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s